01 · Gebelik ve perinatoloji

Gebelikte kanama: ne zaman acildir?

Gebeliğin 14. haftasından sonra görülen her vajinal kanama, az olsa ya da kendiliğinden dursa bile aynı gün hastanede değerlendirilmelidir. Bu dönemde öncelikle araştırılan iki neden, çoğu zaman ağrısız seyreden plasenta previa ile ani ağrı ve sertleşen karınla ortaya çıkan plasenta dekolmanıdır.

Gebze'de riskli gebelik takibi yapan Perinatoloji Yandal Uzmanı Op. Dr. Bülent Demir, bu sayfada gebeliğin ikinci ve üçüncü üç aylık döneminde (trimester) görülen kanamanın olası nedenlerini, evde atılması gereken adımları ve hastanede izlenen yolu özetliyor.

Aynı günDeğerlendirme
112Şiddetli kanamada
72 saatRh (–) ise anti-D
%0,4–1Dekolman sıklığı

Şu anda kanamanız varsa: bu sayfayı okumaya devam etmeden, kadın doğum acil servisi bulunan en yakın hastaneye başvurun. Kanama fazlaysa, ağrınız varsa ya da kendinizi kötü hissediyorsanız 112'yi arayın. [DOKTOR KONTROLÜ: Hastaların başvurmasını önerdiğiniz hastanenin ya da doğumhanenin adını burada belirtmek ister misiniz?]

İkinci ve üçüncü trimesterde kanama neden ciddiye alınır?

Gebeliğin 14. haftasından sonraki bir kanama, nedeni anlaşılana kadar zararsız kabul edilmez (haftalar son adet tarihinin ilk gününden hesaplanır). Kanama plasentadan kaynaklanıyor olabilir ve bazı durumlarda kısa süre içinde hem annenin hem bebeğin sağlığını tehdit edebilir.

Gebeliğin son döneminde kanamaya ne sebep olur?

Başlıca nedenler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Bu bilgiler durumu anlamanıza yardımcı olmak içindir; kendi kendinize tanı koymanız için değil. Kesin değerlendirme yalnızca hastanede yapılan muayene ile mümkündür.

NedenSık görülen belirtilerÖnemi
Plasenta previaParlak kırmızı, çoğunlukla ağrısız, zaman zaman tekrarlayan kanama; karın yumuşaktır.Miktara göre değişir; ciddi kanama riski taşır.
Plasenta dekolmanı (plasenta ayrılması)Ani ve sürekli ağrı, karında sertlik, az bile olsa koyu renkli kanama, baygınlık hissi.Anne ve bebek için acil durum.
Vasa previaSuyun gelmesiyle birlikte başlayan kanama. Bebeğin göbek kordonuna ait damarlar rahim ağzının üzerinden geçer.Bebek için acil durum.
Doğumun başlamasıKanlı mukus (nişan), düzenli kasılmalar.Gebelik haftasına göre erken doğum riski.
Rahim ağzı kaynaklı (ektropiyon, polip, enfeksiyon, nadiren kanser)Çoğunlukla cinsel ilişki ya da muayene sonrası hafif kanama.Genellikle zararsızdır, ancak mutlaka kontrol edilmelidir.
Genital bölge dışıİdrarda kan ya da makattan kanama (örneğin hemoroid).Nedene göre değişir.

Plasenta previa nedir?

Plasenta previa, plasentanın rahmin alt kısmına yerleşerek rahim ağzını kısmen ya da tamamen örtmesidir. Çoğu zaman kanama başlamadan önce, ikinci trimesterde yapılan detaylı ultrasonda (ikinci düzey ultrason) plasentanın aşağıda olduğu görülür [DOKTOR KONTROLÜ: detaylı ultrason için 18–22. hafta aralığını eklemek uygun mu?]. Rahim büyüdükçe plasenta çoğu zaman yukarı doğru uzaklaştığı için, üçüncü trimesterde, yaklaşık 32. haftada kontrol ultrasonu planlanır.

Plasenta dekolmanı (plasenta ayrılması) nedir?

Plasenta dekolmanı, plasentanın doğumdan önce rahim duvarından kısmen ya da tamamen ayrılmasıdır ve gebeliklerin yaklaşık binde 4 ile yüzde 1'inde görülür. Yüksek tansiyon ve preeklampsi, sigara ve kokain kullanımı, karına gelen darbeler (kaza, düşme) ve önceki gebelikte dekolman geçirmiş olmak riski artırır.

Hamilelikte kanama olursa ne yapmalıyım?

Kanamanın durmasını beklemeden hastaneye başvurun. Yolda ve başvuru sırasında şu adımlar işinizi kolaylaştırır:

  1. Beklemeyin, hastaneye gidin

    Kadın doğum acil servisi bulunan en yakın hastaneye başvurun. Kanama fazlaysa, ağrınız varsa ya da kendinizi kötü hissediyorsanız 112'yi arayın.

  2. Kendiniz araç kullanmayın

    Bir yakınınızdan sizi götürmesini isteyin ya da ambulans çağırın.

  3. Vajinaya bir şey uygulamayın

    Tampon kullanmayın, vajinal duş yapmayın ve cinsel ilişkiden kaçının.

  4. Gözlemlerinizi not edin

    Kanamanın başladığı saati, miktarını (kaç ped değiştirdiğinizi), rengini, ağrı ya da kasılma olup olmadığını ve bebeğin hareketlerini not edin.

  5. Belgelerinizi yanınıza alın

    Gebelik takip kayıtlarınızı, özellikle ultrason raporlarınızı ve kan grubu kartınızı getirin.

Hastanede nasıl değerlendirilir?

Değerlendirmenin amacı annenin ve bebeğin durumunu belirlemek ve kanamanın kaynağını bulmaktır.

  • Anne için: nabız, tansiyon ve genel durum kontrolü; kan sayımı, pıhtılaşma testleri, kan grubu ve antikor taraması.
  • Bebek için: kalp atışlarının izlenmesi (NST) ve ultrason.
  • Kanamanın kaynağı için: ultrasonla plasentanın yeri belirlenir. Plasenta previa biliniyor ya da düşünülüyorsa elle vajinal muayene yapılmaz. Spekulum muayenesi kanın rahim ağzından mı vajinadan mı geldiğini gösterir.

Kan grubunuz Rh negatifse, bebeğin kan hücrelerine karşı antikor oluşmasını önlemek için kanamadan sonraki 72 saat içinde anti-D iğnesi yapılır. Ayrıntılar için gebelikte Rh uyuşmazlığı ve anti-D iğnesi sayfasına bakabilirsiniz.

Gebelikte kanama nasıl tedavi edilir?

Tedavi, kanamanın nedenine, miktarına ve gebelik haftasına göre planlanır.

Plasenta previada

  • Anne ve bebek hastanede izlenir; gerekirse kan nakline hazırlık yapılır.
  • 34. haftadan önce erken doğum olasılığı varsa, bebeğin akciğer gelişimini desteklemek için kortikosteroid ve gerektiğinde kasılmaları azaltan tedavi uygulanır.
  • Kanama durduktan sonra eve dönüş, durumunuza göre birlikte değerlendirilir.
  • Plasenta rahim ağzını örtüyorsa doğum sezaryenle yapılır. Plasenta aşağıda olup rahim ağzını örtmüyorsa, ultrasonda ölçülen mesafeye göre normal doğum bazen mümkündür. Yoğun kanamada, gebelik haftası ne olursa olsun acil sezaryen gerekebilir.

Plasenta dekolmanında

Plasenta dekolmanı acil bir durumdur. Bebek yaşıyorsa doğum çoğunlukla hızlıca, sezaryenle gerçekleştirilir. Bebeğin kaybedildiği acı durumlarda ise annede pıhtılaşma sorunları gelişebileceği için, yakın gözetim altında normal doğum çoğu zaman annenin sağlığı açısından daha uygun seçenektir.

Diğer nedenlerde

Rahim ağzındaki bir değişiklik ya da enfeksiyon türüne göre tedavi edilir. Erken doğum eylemi ise gebelik haftasına göre yönetilir.

Gebeliğin son döneminde kanama önlenebilir mi?

Her zaman önlenemez; ancak bazı önlemler riski azaltır:

  • Sigarayı ve her türlü uyuşturucu madde kullanımını bırakmak.
  • Yüksek tansiyonu düzenli izletmek ve tedavi ettirmek.
  • Emniyet kemerini karnın altından, kalçaların üzerinden geçirmek; karına gelen her darbeden sonra muayene olmak.
  • Plasentanın aşağıda olduğu biliniyorsa cinsel ilişki, egzersiz ve seyahatle ilgili size verilen önerilere uymak ve hiçbir kanamayı önemsiz saymamak.

Düzenli gebelik takibi ve ikinci trimesterde yapılan detaylı ultrason, plasentanın yerinin önceden bilinmesini sağlar. [DOKTOR KONTROLÜ: Riskli gebelik takibi ve detaylı ultrason sayfaları hazırlandığında buraya iç bağlantı eklenecek.]

Sık sorulan sorular

Gebelikte az miktarda kanama da tehlikeli olabilir mi?

Evet. Gebeliğin 14. haftasından sonra görülen kanama, miktarı az olsa bile nedeni anlaşılana kadar zararsız kabul edilmez ve aynı gün değerlendirilmelidir.

Ağrısız kanama zararsız mıdır?

Hayır. Plasenta previaya bağlı kanama çoğu zaman ağrısızdır ve ciddi olabilir. Ağrının olmaması, muayeneyi erteleme nedeni değildir.

Cinsel ilişkiden sonra hafif kanama neden olur?

Gebelikte rahim ağzı daha hassas olduğu için ektropiyon ya da polip gibi çoğunlukla zararsız nedenlerle ilişki sonrası hafif kanama görülebilir. Yine de plasentaya bağlı bir nedenin dışlanması için aynı gün kontrol edilmelidir.

Kan grubum Rh negatifse kanamadan sonra ne yapılır?

Rh negatif anne adaylarına, bebeğin kan hücrelerine karşı antikor oluşmasını önlemek için kanamadan sonraki 72 saat içinde anti-D iğnesi yapılır.

Randevu ve bilgi için

Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Kanamanız varsa randevu beklemeden acil servise başvurun.

İletişim sayfası

Bu içerik Op. Dr. Bülent Demir (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Perinatoloji Yandal Uzmanı) tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: [TARİH]

Gebze, Kocaeli

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Size uygun değerlendirme ve tedavi, muayene sonrasında hekiminiz tarafından belirlenir.